SOCIOLOGIZAM ILI INDIVIDUALIZAM – O POLAZIŠTU SOCIJALNE MISLI MURTEZE MUTAHARIJA

  • MUAMER HALILOVIĆ Grupa za religijsku civilizaciju, Centar za religijske nauke „Kom“, Beograd
Ključne reči: Murteza Mutahari, socijalna filozofija, sociologija, društvo, čovek, islam, Iran, sociologizam, individualizam

Apstrakt

Murteza Mutahari (1919–1979) slavni je iranski filozof, pravnik i sociolog s kraja XX veka. Autor je više od 60 knjiga, od kojih je čak 20 direktno povezano s raznim sociološkim temama. Mutaharijeve knjige su postale veoma slavne nakon njegove smrti i istorijski veoma važne izjave ajatolaha Homeinija, utemeljivača Islamske republike u Iranu, da su Mutaharijeve ideje zapravo srž onoga čemu je težila Islamska revolucija u Iranu. Mutaharijeve knjige su od tada pa sve do danas štampane u više od pedeset miliona primeraka, na persijskom, arapskom, engleskom i drugim svetskim jezicima, što ga je pretvorilo u jednog od najpopularnijih pisaca u istoriji nauke.

Mutahari nije podržavao ni dirkemovski sociologizam ni spenserovski individualizam, već je zagovarao treći oblik poimanja društva prema kome primarnost uporedo imaju i pojedinac i društvo. U ovom radu pokušaćemo da predstavimo njegove osnovne ideje u vezi s definicijom društva, odnosno u vezi s tim da li čovek stvara društvo ili pak društvo stvara čoveka.

Reference

Kuran.
Agha, Shiraz Husain (2016), „An Analysis of the Proofs for the Principality of the Creation of Existence in the Transcendent Philosophy of Mulla Sadra“, Kom: Journal of Religious Sciences5 (2): 1–21.
Ankerberg, John&Weldon, John (1998), Darwin’s Leap of Faith: Exposing the False Religion of Evolution, Eugene, Oregon, Harvest House Publishing.
Aron, Reymond (2015), Marahel-e asasi-je sejr-e andiše dar đameešenasi, preveo na persijski jezik Baker Parham, Tehran, Elmi va farhangi.
Barnes, Hari Elmer (1982), Uvod u istoriju sociologije, preveli Vasilija Đukanović i Dušan Milanković, Beograd, BIGZ.
Darvin, Čarls (1985), Postanak vrsta, preveo s engleskog Nedeljko Divac, Beograd, Nolit.
Dirkem, Emil (1972), Podela društvenog rada, s francuskog preveo Božidar Marković, Beograd, Prosveta.
Durkheim, Emille (1954), Elementary Forms of Religious Life, translated by J. W. Swain, New York, MacMillan.
Hadžajlić, Mirsad (2014), „Dinamika humano-božanstvene civilizacije s osvrtom na stanovišta Bernarda Luisa“, Kom: časopis za religijske nauke 3 (1): 131–161.
Halilović, Muamer (2015), „Božje otkrovenje ili religijsko iskustvo – analiza različitih modela razumevanja otkrovenja“, Kom: časopis za religijske nauke 4 (1): 79–98.
Halilović, Tehran (2016), „Poreklo duše u Mula Sadrinoj filozofiji“, Kom: časopis za religijske nauke 5 (2): 39–54.
Hitler, Adolph (1964), Mein Kampf, New York, Reynall and Hitchcock.
Mubarak, Abdulkadir (2016), „Democracy from Islamic Law Perspective“, Kom: Journal of Religious Sciences 5 (3): 1–18.
Mutahari, Murteza (1994), Ensan dar Koran, 8. izdanje, Tehran, Sadra.
Mutahari, Murteza (1996), Dah goftar, 12. izdanje, Tehran, Sadra.
Mutahari, Murteza (2003), O jedinosti božijoj, preveo s persijskog jezika Muamer Kodrić, Sarajevo, „Ibn Sina“.
Mutahari, Murteza (2006), Hatamijat, 20. izdanje, Tehran, Sadra.
Mutahari, Murteza (2008a), Elal-e geraješ be madigari, 30. izdanje, Tehran, Sadra.
Mutahari, Murteza (2008b), Islam i Iran, uzajamni doprinosi, preveo s persijskog jezika Muamer Kodrić, Sarajevo, „Ibn Sina“.
Mutahari, Murteza (2009), Azadi-je manavi, 44. izdanje, Tehran, Sadra.
Mutahari, Murteza (2010), Mađmue-je asar, 18. izdanje, Tehran, Sadra.
Mutahari, Murteza (2016), Divine Justice, translated by Sulayman Hasan Abidi, Murtada Alidina, Shuja Ali Mirza, drugo izdanje, Kom, al-Mustafa International University.
Trevor-Roper, H. R. (1953), Hitler’s Table Talk, London, Weidenfiels&Nicolson.
Wilder-Smith, A. E. (1981), The Natural Science Knows Nothing of Evolution, San Diego, Master Books.
Objavljeno
25. 05. 2018.
Sekcija
STUDIJE I OGLEDI