ZAROBLJENE IZMEĐU TRADICIONALNOG I MODERNOG: RODNE ULOGE U DRAMAMA TRAMVAJ ZVANI ŽELJA I MAČKA NA USIJANOM LIMENOM KROVU TENESIJA VILIJAMSA

Ivana R. Kolaković

Apstrakt


Drame Tenesija Vilijamsa odražavaju specifičan vremenski period kada su u pitanju razumevanje i razvoj rodnih uloga. Ipak, njegovi likovi povremeno uspevaju da prevaziđu granice tradicionalnog, čime Vilijams preispituje položaj žena u Americi sredinom 20. veka. Ovaj rad se bavi dvema od njegovih najpoznatijih drama, Tramvaj zvani želja (1947), i Mačka na usijanom limenom krovu (1955), odnosno glavnim ženskim likovima ovih drama – Blanš Diboa i Megi Polit, iliti Megi „Mačka“. Postupci ta dva lika ističu performativnu prirodu roda i preispituju tradicionalne rodne uloge tipične za Ameriku pedesetih godina XX veka. Pojam performativnosti roda uvela je u feminističku teoriju filozofkinja i teoretičarka roda, Džudit Batler. U njenoj teoriji, rod je shvaćen kao društveni konstrukt, kao tvorevina koju proizvodimo našim akcijama. Stoga, rodne uloge nisu biološki zadate, već društveno i istorijski uslovljene, i kao takve su podložne promenama. Blanš Diboa, i Megi „Mačka“poigravaju se zadatim rodnim ulogama na način koji je donekle subverzivan. One stoga prevazilaze granice tradicionalnog shvatanja roda, ali, usled društveno-istorijske situacije, ne uspevaju da dosegnu modernost, što ih čini rastrzanim i zarobljenim između dva sveta.


Ključne reči


rodne uloge, Tenesi Vilijams, performativnost, Batler

Ceo tekst:

PDF (English)

Reference


Adler, Thomas P. 1990. A Streetcar Named Desire: The Moth and the Lantern. Boston: Twayne.

Beauvoir, Simone de. 1953. The Second Sex. New York: Knopf.

Butler, Judith. 1988. “Performative Acts and Gender Constitution: An Essay in Phenomenology and Feminist Theory”. Theatre Journal 40 (4): 519-531.

Butler, Judith. 1990. Gender Trouble. London and New York: Routledge.

Carpenter, Thomas Gregory. 2002. “Stop! I’m a Family Man! I Got a Daughter! A Little ---- Girrrrl!”. in Robert Gross ed. 2002. Tennessee Williams: a casebook. New York, Routledge: 33-51.

Lamb, Vanessa Martins. “The 1950's and 1960's and the American Woman: The Transition from the “housewife” to the Feminist.” https://dumas.ccsd.cnrs.fr/dumas-00680821 (27. 06. 2017)

McGlinn, Jeanne M. 1977. “Tennessee Williams’s Women: Illusion and Reality, Sexuality and Love.” in Jac Tharpe ed. 1977. Tennessee Williams: A Tribute. Jackson: University Press of Mississippi: 510-524.

Nicolay, Claire. “Hobos, Sissies, and Breeders: Generations of Discontent in Cat on a Hot Tin Roof.” http://www.tennesseewilliamsstudies.org/journal/work.php?ID=108 (28. 06. 2017)

Pilcher, Jane, and Whelehan, Imelda. 2004. 50 Key Concepts in Gender Studies. London: SAGE.

Seidel, Kathryn Lee. 1985. The southern belle in the American novel. Gainesville: University Press of Florida.

Vlasopolos, Anca. 1986. “Authorizing History: Victimization in A Streetcar Named Desire.” Theatre Journal 38 (3): 322-38.

Wei, Fang. 2010. “Blanche’s Destruction: Feminist analysis on A Streetcar Named Desire.” Canadian Social Science 4 (3): 102-108.

Williams, Tennessee. 1986. A Streetcar Named Desire. New York: Signet/New American Library.

Williams, Tennessee. 1975. Cat on a Hot Tin Roof. New York: New Directions Publishing Corporation.




DOI: http://dx.doi.org/10.19090/zjik.2017.7.275-288